Jaarverslag 2013

Ervaringen uit de praktijk

2013 was een druk jaar. Op 1 januari trad de Wet herziening gerechtelijke kaart (HGK) in werking. Ook galmde het manifest van december 2012 nog na. Ondertussen ging het dagelijkse werk natuurlijk gewoon door.

‘‘De managementmentaliteit is koppig’’

Raadsheren in Leeuwarden maakten zich grote zorgen over de organisatie van de rechtspraak en de nadelige gevolgen daarvan op de onafhankelijkheid van rechters en de kwaliteit van de rechtspraak. Ze openbaarden hun zorgen in een manifest dat veel bijval kreeg. Eén van de initiatiefnemers, raadsheer Menno Zandbergen bij het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden: “Het manifest heeft veel meer teweeg gebracht dan wij hadden kunnen voorzien. Wij wisten niet welk effect het manifest zou hebben en hoeveel mensen zich wel of niet aangesproken zouden voelen. We hebben op ons mailadres 750 uitgebreide steunbetuigingen en twee kritische reacties gekregen. Ik vraag mij ook af of we het anders hadden moeten doen. Moest ik in een opiniebijdrage in het NRC Handelsblad zo virulent zijn? De Raad was totaal niet gewend aan boosaardige reacties van rechters. Sommigen hebben onze kritiek persoonlijk opgevat.
Het spijt mij als we mensen hebben gekwetst, maar onze noodkreet zou anders nooit zo veel effect hebben gehad. Een jaar later wordt er in de Eerste en Tweede Kamer nog steeds plenair over gepraat en duikt het manifest op in verslagen van of interviews met mensen van de Raad voor de rechtspraak of de Nederlandse Vereniging voor Rechtspraak. Het manifest heeft grote invloed gehad op de houding van de Raad. Wij voelden ons ongemakkelijk in onze relatie met de Raad en niet door hem vertegenwoordigd. De nieuwe voorzitter heeft duidelijk laten zien dat hij onze boodschap serieus neemt. De Raad heeft zich toetsbaar opgesteld. Dat is heel positief. Het is wel spijtig dat de Raad direct na de publicatie van het manifest het publieke debat stuurde in de richting van de werkdruk. Alsof wij niet hard willen werken. Om dat beeld te corrigeren, heb ik die opiniebijdrage in NRC Handelsblad geschreven. Dat doe je met enige overdrijving. We klagen er in het manifest over dat we benaderd worden vanuit een bepaalde managementstijl die niet past bij ons werk. Dat aspect van onze kritiek heeft wel weerklank gevonden in Den Haag, maar het is de vraag of je dat terugziet op de werkvloer. Zelf merk ik dat niet, integendeel. Ook van collega’s op andere plekken hoor ik dat de managementmentaliteit koppig is en niet beïnvloed lijkt te zijn door de begripvolle reacties op het manifest. Het manifest kan een succes worden genoemd, maar over de stijl van leidinggeven twijfel ik. Daarover ga ik geen nieuw manifest schrijven hoor. Zoiets moet je maar één keer doen.”

Menno Zandbergen

Menno Zandbergen

‘‘De managementmentaliteit is koppig’’