Jaarverslag 2013

Ervaringen uit de praktijk

2013 was een druk jaar. Op 1 januari trad de Wet herziening gerechtelijke kaart (HGK) in werking. Ook galmde het manifest van december 2012 nog na. Ondertussen ging het dagelijkse werk natuurlijk gewoon door.

‘‘Wat vinden we kwaliteit?’’

De kwaliteit van de vaderlandse rechtspraak staat al jaren hoog aangeschreven. Nederland staat op de vijfde plaats in de Rule of Law Index van het World Justice Project. Niets aan doen dus? Rechter Frank Oelmeijer bij de rechtbank Limburg: “Tja. Dat is een punt om bij stil staan. Als je de kwaliteit wilt verhogen, heb je dan voor ogen wat je wilt bereiken met de dingen die je wilt veranderen of verbeteren? Niet alleen in de Rechtspraak, maar binnen veel professionele organisaties, wordt snel geroepen dat we iets moeten verbeteren maar we vergeten na te denken over wat dan anders moet en wanneer je tevreden bent. Binnen de Rechtspraak hebben we de laatste tien jaar ontzettend veel geïnvesteerd in kwaliteitszorg, maar we zijn op een punt beland dat we de vraag moeten beantwoorden: wat vinden we kwaliteit? De één is enorm tevreden en zegt dat we het veel beter doen dan tien jaar geleden, terwijl de ander zegt dat alle kernwaarden over boord zijn gegooid en dat de Raad voor de rechtspraak bepaalt wat kwaliteit is en dat de teamvoorzitter bepaalt hoeveel tijd aan een zaak mag worden besteed.

De ene golf van veranderingen spoelt over de andere, zonder dat is nagedacht over wat we hebben bereikt met de veranderingen of met de normen die we wilden hanteren. Mensen op de werkvloer zijn wat dat betreft verandermoe en willen het liefst dat we pas op de plaats maken. Dat wil niet zeggen dat we stil moeten staan. Dat we onze ketenpartners nog steeds brieven en faxen sturen is idioot. We moeten digitaliseren en zaken efficiënter organiseren, maar dan wel gericht op wat we willen verbeteren. Daarom ben ik ambivalent over het programma Kwaliteit en Innovatie rechtspraak. Eigenlijk weet niemand wie dat programma aanstuurt. De Raad voor de rechtspraak? De presidentenvergadering? Het ministerie? Het is mij niet duidelijk. Het is een golf van verandering om te veranderen. Moet alles digitaal? En waarom? Wat willen we bereiken? Als het gaat over kwaliteit, begrijp ik best dat gediscussieerd wordt over uniformering en digitalisering van processen, maar het gevaar bestaat dat van de professional verwacht gaat worden dat hij zich als een eenheidsworst ontwikkelt en ophoudt met nadenken over de concrete man of vrouw in de rechtszaal. Ik merk zelf dat de druk vanuit de organisatie om af en toe een stapje terug te doen heel groot is.”

Frank Oelmeijer

Frank Oelmeijer

‘‘Wat vinden we kwaliteit?’’