Jaarverslag 2013

Ervaringen uit de praktijk

2013 was een druk jaar. Op 1 januari trad de Wet herziening gerechtelijke kaart (HGK) in werking. Ook galmde het manifest van december 2012 nog na. Ondertussen ging het dagelijkse werk natuurlijk gewoon door.

‘‘Niet meteen de nuance zoeken’’

De Rechtspraak zet de luiken verder open. Deftiger gezegd: werkt aan versterking van de maatschappelijke oriëntatie. Zo laat de rechtbank Gelderland zich bijstaan door een Raad van Advies: een klankbord met professionals uit de samenleving. Strafrechter Jacques Doon vertelt waarom dat voor hem belangrijk is: “Op verzoek van het rechtbankbestuur heb ik met een collega bij een bijeenkomst van de raad van advies gezeten. Een vreselijk leuk idee. Natuurlijk sta je als rechter met beide benen in de samenleving, maar op de tennisclub of in de supermarkt is rechtspraak geen gespreksonderwerp. Ik wil graag van anderen horen hoe zij tegen de rechtspraak aankijken en ik wil ook graag horen of de dingen die wij doen en normaal vinden, door anderen ook zo worden ervaren. Zijn er voor problemen heel gemakkelijke oplossingen die wij gewoon niet zien? Ik ben nog niet zo lang rechter. Hiervoor was ik advocaat. Ik blijf altijd kritisch en er zijn een heleboel dingen waarvan ik nog steeds niet begrijp waarom we bepaalde dingen niet anders doen. Maar ik weet wél hoe het werkt en ben er mee vergroeid. Andere deelnemers aan de bijeenkomst waren dat niet. De niet-rechterlijke deelnemers hadden een wetenschappelijke achtergrond, maar wisten totaal niet wat een rechter zo de hele week doet. Eén deelnemer was bij een zitting van de bestuursrechter geweest. De zaak was niet zo ingewikkeld maar wel formeel van aard. Aan het einde van de zitting werd alleen gezegd: ‘Over zes weken doen we uitspraak’. Ze begreep niet waarom dat zes weken moest zijn en waarover die uitspraak zou gaan. Daar had ze een punt. Leg uit waarom je doet wat je doet. Ik was niet betrokken bij de selectie van deelnemers. Een politieagent of een leraar deed niet mee aan de bijeenkomst. Het waren prominente buitenstaanders, dus in die zin was het geen dwarsdoorsnede van de Nederlandse bevolking. Maar het waren wel zeer kritische mensen met soms extreme ideeën. Dat is goed. Als je iets wilt bereiken, dan moet je niet meteen de nuance zoeken; dat doen we als rechters toch al iedere dag. Dat wil niet zeggen dat ik opeens nieuwe inzichten heb gekregen, maar zo’n adviesraad is wel een nuttige aanvulling op de externe contacten die je hebt. Ik heb voorgesteld om steeds anderen van de rechtbank uit te nodigen, want je moet vooral niet hetzelfde setje hebben. Het moet geen ouwe-jongens-krentenbrood worden.”

Jacques Doon

Jacques Doon

‘‘Niet meteen de nuance zoeken’’