Jaarverslag 2013

Cijfers

4 Instroomontwikkeling

4.1 De kantonrechter

Het totale aantal bij de kantonrechter aangebrachte zaken nam in 2013 weer toe na de afnames in 2011 en 2012. De toename bedroeg 6%, van 1.023.160 naar 1.082.140 zaken.

Het aantal familierechtelijke zaken bij de kantonrechter nam in totaal met 11% toe. Het zijn overwegend zaken rond het bewind over meerderjarigen, dat wil zeggen verzoeken tot bewind, mentorschap en curatele, en het toezicht daarop. Dit type zaken neemt al geruime tijd toe. Het huidige niveau van circa 315.000 zaken ligt liefst 100.000 zaken hoger dan in 2008. De stijging is onder andere een gevolg van een beleidswijziging bij ziekenhuizen en zorginstellingen. Voor hen heeft het voordelen met één ‘officieel’ aanspreekpunt te maken te hebben en ze vragen daarom steeds meer om een vorm van bewind.

Een andere groep familiezaken bij kanton die groei vertoonden, waren de erfrecht­zaken. De instroom hiervan nam in 2013 met 12% toe van 4.670 naar 5.240.

De instroom handelszaken bij de kantonrechter nam over de gehele linie evenals in 2011 en 2012, sterk af met circa 9% tot circa 501.000. De grootste groep handelszaken vormen de dagvaardingszaken (waaronder veel incassozaken) en het volume daarvan nam met circa 8% af, tot circa 475.000 zaken. Bij deze voortdurende afname spelen gedragseffecten bij partijen (bedrijven, particulieren, deurwaarders en incassobureaus) een rol, onder invloed van de economische crisis, maar ook van de succesievelijke verhogingen van griffierechten in de afgelopen jaren en de normering van buiten­gerechtelijke incassokosten. Deurwaarders en incassobureaus geven aan dat ze onder invloed van de hoge griffierechten minder snel naar de rechter gaan. Daarnaast zorgde de gewijzigde aanpak vanaf eind 2009 van wanbetalers zorgverzekeringen voor een afname van het aantal zaken: zorgverzekeraars kunnen vanaf dat moment via CVZ (College voor Zorgverzekeringen) loonbeslag laten leggen zonder tussenkomst van de rechter.

Binnen de groep handelszaken nam ook het aantal zogenoemde geregelde arbeids­ontbindingen zeer sterk af tot circa 5.500. In 2008 waren dat er nog bijna 17.000. Geregelde arbeidsontbindingen zijn ontbindingsverzoeken waarbij partijen het al met elkaar eens zijn, ook over de ontslagvergoeding.

De instroom overtredingzaken nam opnieuw zeer sterk af (-23%). Het aantal Mulderzaken nam evenwel spectaculair toe ten opzichte van 2012 met 92%, van circa 104.000 naar bijna 200.000. Dit zijn zaken die gaan over lichte verkeersovertredingen met een opgelegde boete1. De toename is vooral toe te schrijven aan de toename van vorderingen tot toepassing van een dwangmiddel: vordering van gijzeling van degene die de boete niet heeft betaald, het innemen van een rijbewijs of buitengebruikstelling van een auto. De toename van gijzelingszaken is vooral het gevolg van de intensievere controles ter opsporing van onverzekerde voertuigen en van het minder vaak betalen van de boete wegens het niet verzekerd zijn. Het OM gaat maatregelen nemen, waardoor naar verwachting de omvang van deze zaken weer zal afnemen.

1Procedures over verkeersboetes vallen niet allemaal onder Mulderzaken. Wanneer ze gefiscaliseerd zijn, zijn het belastingzaken.